Jantje zag eens pruimen hangen

Opgave - VWO 2021 dag 1 vraag 1

Jantje zag eens pruimen hangen, als eieren zo groot en genummerd volgens de natuurlijke
getallen. Hij plukt als eerste de pruim met getal 2. Daarna plukt Jantje telkens de pruim
met het kleinste getal n dat aan de volgende twee voorwaarden voldoet:
• n is groter dan alle getallen op de reeds geplukte pruimen;
• n is niet het product van twee al dan niet gelijke getallen op reeds geplukte pruimen.
De getallen op de geplukte pruimen noemen we pruimgetallen. Is 100 000 een pruimgetal?
Toon je antwoord aan.

Oplossing

Voor het oplossen van de vraag bewijzen we eerst de volgende stelling: " Als $p$ een priemgetal is, dan is $p^{2k+1}$ (met $k\in \mathbb{N}$) een pruimgetal."

Het is duidelijk dat elk priemgetal $p$ een pruimgetal is aangezien 1 geen pruimgetal is en een priemgetal buiten 1 en zichzelf geen andere delers heeft. We bewijzen nu door middel van sterke inductie dat $p^{2k+1}$ een pruimgetal is. Voor $k=0$ hebben we gezien dat de stelling klopt. Veronderstel nu dat de stelling klopt voor $0 \leq n \leq k$ met $n \in \mathbb{N}$, we bewijzen de stelling voor $k+1$ :

$p^{2(k+1)+1}=p^{2n+1}\cdot p^{2(k-n)}$

Omdat de exponent oneven is, is de ontbinding van $p^{2k+1}$ ook altijd in factoren met een even en een oneven exponent van $p$ (een oneven getal is altijd de som van een even en een oneven getal). Omdat we verondersteld hebben dat $p^{2n+1}$ voor $0 \leq n \leq k$ altijd pruim is moet $p^{2(n+1)}=p \cdot p^{2n+1}$ niet pruim zijn (product van twee pruimgetallen). Maar $n$ is willekeurig tussen 0 en $k$, dus elke macht van $p$ met even exponent kleiner dan $k$ is geen pruimgetal, bijgevolg is $p^{2(k-n)}$ dus geen pruimgetal. We concluderen dat $p^{2(k+1)+1}$ niet te schrijven is als het product van twee pruimgetallen en dus geldt de stelling voor $k+1$, en hebben we hierbij bewezen dat elke oneven macht van een priemgetal een pruimgetal is.

We zien nu dat $100 000=2^{5}\cdot 5^{5}$ en omdat 2 en 5 priemgetallen zijn weten we dat $2^5$ en $5^5$ pruimgetallen zijn, en dus voldoet $100 000$ niet aan de definitie van een pruimgetal.