meetkunde 2
Opgave - IMOSL 2004 vraag 2
De cirkel en de rechte
snijden elkaar niet. Zij
de diameter van
die loodrecht staat op
, met
dichter bij
dan
. Een willekeurig punt
wordt gekozen op
. De rechte
snijdt
in
. De rechte
raakt
in
, met
en
aan dezelfde kant van
. Zij
het snijpunt van
en
, en
het snijpunt van
en
. Bewijs dat de spiegeling van
ten opzichte van
op de rechte
ligt.
Oplossing
Noem
het snijpunt van de rechten
en
. Dit bestaat zeker want er is gegeven dat de twee rechten loodrecht zijn, dus kunnen ze niet evenwijdig zijn.
het tweede snijpunt van de cirkel met
. Dit bestaat zeker, en dat zal ik bewijzen ook:
Noem ook
Bewijs: We nemen 'de hippe boog' als naam voor de kleinste boog tussen de raakpunten van een cirkel en de twee lijnen door een uitwendig punt rakend aan die cirkel.
De afstand van
tot
is groter dan die van
tot
.
groter zijn dan de hippe boog behorend bij
, beiden tov cirkel
.
Bijgevolg zal de hippe boog van behorend bij
Het punt
ligt op de hippe boog behorend bij punt
, want
heeft 2 snijpunten met de cirkel. Meerbepaald,
ligt tussen
en
.
De eerste raaklijn uit
aan de cirkel raakt de cirkel in een punt tussen
en
, dat is duidelijk. Omdat de hippe boog van
tov
groter is dan de hippe boog van
tov
, liggen
en
op de hippe boog van
tov
. Omdat
tussen deze twee punten ligt, ligt
ook op de hippe boog van
tov
.
Nu beginnen we aan de echte vraag:
Merk op dat
een cyclische vierhoek is. Hieruit volgt nu:
Hieruit volgt dus dat
een cyclische vierhoek is.
Het is ook duidelijk dat
ingeschreven is in een cirkel.
een cyclische vierhoek is (
) geldt er dat
(laatste gelijkheid volgt uit de stelling van de raakomtrekshoek.)
Maar dat is nog niet alles!
Omdat
Dus is
gelijkbenig met
.
een rechthoekige driehoek is is nu duidelijk
het middelpunt van de omgeschreven cirkel van
.
Omdat
Er geldt nu dat
Hieruit volgt uiteraard dat
Dus weten we nu dat
een raaklijn is aan de omgeschreven cirkel van
.
Hieruit halen we dan tenslotte dat
(raakomtrekshoek)
En nu zijn we eigenlijk klaar, want
, en omdat een spiegeling uniek is, is
de spiegeling van
tov
!